Klachten begrijpen

Waarom klachten steeds terugkomen

Veel mensen herkennen dit patroon.

Je hebt een tijdje last van je rug, nek, schouder of knie. Na rust, oefeningen of een behandeling lijkt het probleem verdwenen.

Een paar weken of maanden later voel je dezelfde klacht opnieuw.

Soms precies op dezelfde plek. Soms net iets anders.

Dat roept een logische vraag op: waarom komt een klacht terug als hij eerder verdwenen was?

In de praktijk zijn er meestal drie oorzaken.

1. De oorzaak is nooit aangepakt

Pijn verdwijnt niet altijd omdat het probleem opgelost is.

Soms verdwijnt de pijn omdat de belasting tijdelijk afneemt.

  • Je sport minder.
  • Je neemt vakantie.
  • Je werkt rustiger.
  • Je vermijdt bepaalde bewegingen.

Daardoor krijgt het lichaam even rust. Maar zodra je terugkeert naar dezelfde belasting, keert ook de klacht terug.

Dat betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is. Wel dat het lichaam blijkbaar nog steeds op dezelfde manier belast wordt.

2. Je lichaam heeft een alternatief gevonden

Wanneer een spier, pees of gewricht minder goed functioneert, zoekt het lichaam een andere oplossing. Dat noemen we compensatie.

Een voorbeeld: wanneer je heup minder beweegt, kan je onderrug meer werk gaan doen (zie ook Lage rugpijn en stijve heupen: hoe hangt dat samen?). Wanneer je bovenrug stijf wordt, kan je nek extra belasting krijgen.

Je blijft functioneren. Je kunt blijven werken en vaak ook blijven sporten. Maar de belasting verschuift.

Daardoor ontstaat na verloop van tijd pijn op een andere plek. Het lastige is dat mensen dan alleen kijken naar de plek waar het pijn doet, niet naar de reden waarom die plek overbelast raakt.

Meer over dat principe: Waarom je pijnplek niet altijd de oorzaak is.

3. Je bent weer hetzelfde gaan doen

Veel klachten ontstaan niet door één verkeerde beweging. Ze ontstaan door honderden of duizenden herhalingen.

  • Dezelfde werkhouding.
  • Dezelfde trainingsbelasting.
  • Dezelfde beweging.
  • Dezelfde spanning.

Wanneer je na herstel precies terugkeert naar dezelfde omstandigheden, is de kans groot dat het lichaam opnieuw dezelfde signalen gaat geven. Niet omdat de behandeling niet gewerkt heeft, maar omdat de omstandigheden niet veranderd zijn.

Hoe herken je dat een klacht waarschijnlijk terug blijft komen?

De kans op terugkeer is groter wanneer:

  • de klacht telkens ontstaat bij dezelfde activiteit
  • rust tijdelijk helpt, maar niet blijvend
  • de pijn steeds op ongeveer dezelfde plek terugkomt
  • eerdere behandelingen wel verlichting gaven, maar geen blijvend resultaat
  • je merkt dat je bepaalde bewegingen automatisch vermijdt

Dat zijn aanwijzingen dat er meer speelt dan alleen de pijn zelf.

Wat kun je zelf doen?

Probeer niet alleen te kijken naar wanneer je pijn hebt. Kijk vooral naar wat eraan voorafgaat.

Vraag jezelf af:

  • Wanneer begon deze klacht oorspronkelijk?
  • Welke activiteit lokt hem uit?
  • Wat verandert er wanneer de klacht afneemt?
  • Welke bewegingen vermijd ik inmiddels automatisch?

Juist die antwoorden geven vaak meer informatie dan de pijn zelf.

Herken je jouw klacht in dit artikel? De keuzehulp helpt je snel bepalen welke afspraak past bij jouw situatie. Zo plan je eenvoudig de juiste stap richting herstel.

Start de keuzehulp

Bij twijfel, hevige klachten, plotselinge uitval, krachtverlies, gevoelsstoornissen, koorts, pijn na een val of trauma, of klachten die snel verergeren: neem contact op met je huisarts of specialist.

Veelgestelde vragen

Soms, als de belasting verandert of het lichaam zich aanpast. Maar als het patroon hetzelfde blijft, keert de klacht bij dezelfde belasting terug. Vanzelf overgaan en het patroon doorbreken zijn twee verschillende dingen.
Niet altijd. Als de klacht van karakter verandert, heviger wordt of gepaard gaat met uitstraling, tintelingen of krachtverlies, is een arts de juiste eerste stap. Bij een terugkerend patroon zonder die signalen is behandeling gericht op de oorzaak zinvol.

Gerelateerde artikelen