Hoofdpijn vanuit nek en schouders

Hoofdpijn die lijkt te beginnen in je nek of achterhoofd, en van daaruit naar voren trekt, heeft vaak een andere oorsprong dan “gewone” hoofdpijn. Dit type hoofdpijn ontstaat door spanning in de spieren van nek en schouders, en de aanhechtingen daarvan aan de schedelbasis. Het wordt ook wel cervicogene hoofdpijn genoemd: hoofdpijn die zijn oorsprong heeft in de nek.

Hoe ontstaat hoofdpijn vanuit de nek?

Bovenin je nek, waar de wervelkolom de schedel ontmoet, hechten verschillende spieren aan op de schedelbasis. Deze spieren houden je hoofd rechtop en sturen kleine, voortdurende bewegingen aan, bijvoorbeeld wanneer je je hoofd draait of kantelt.

Wanneer deze spieren langdurig spanning vasthouden, bijvoorbeeld door een voorovergebogen houding, kan die spanning zich vertalen naar pijn die voelbaar is in het hoofd. De zenuwen die deze spieren en de schedelbasis van gevoel voorzien, lopen namelijk ook door naar gebieden in het hoofd. Spanning op de ene plek kan daardoor pijn op een andere plek veroorzaken, een vorm van hoe compensatie en uitstraling werken die je ook bij andere klachten terugziet.

Hoe voelt dit type hoofdpijn?

Cervicogene hoofdpijn heeft een aantal herkenbare kenmerken:

• De pijn begint vaak onderin het achterhoofd of in de nek, en trekt van daaruit naar voren, soms tot achter het oog of naar de slaap
• De pijn is vaak eenzijdig, of duidelijk sterker aan één kant
• Er is meestal merkbare spanning, stijfheid of gevoeligheid in nek en schouders
• Bepaalde nekbewegingen of langdurig dezelfde houding kunnen de hoofdpijn uitlokken of verergeren
• Druk op bepaalde punten in nek of schouder kan de hoofdpijn herkenbaar reproduceren
• De pijn voelt vaak meer als een drukkende band of een doffe, aanhoudende pijn dan als een kloppende pijn

Hoe verschilt dit van migraine of andere hoofdpijn?

Migraine en spanningshoofdpijn van andere origine hebben vaak een ander beloop. Migraine gaat regelmatig gepaard met misselijkheid, gevoeligheid voor licht of geluid, en een kloppend karakter. Spanningshoofdpijn die niet vanuit de nek komt, voelt vaak als een band rond het hele hoofd, zonder duidelijke link met nekbeweging.

Bij hoofdpijn vanuit de nek is het verband met houding, beweging en spanning in nek en schouders meestal duidelijker aanwezig. Dat betekent niet dat het altijd eenvoudig te onderscheiden is, verschillende vormen kunnen ook samen voorkomen. Is je hoofdpijn nieuw, ernstig, of verandert hij sterk van karakter? Bespreek dat dan met je huisarts.

Wat draagt vaak bij aan dit type hoofdpijn?

Langdurig beeldschermwerk is een veelvoorkomende aanleiding voor de spanning in nek en schouders die aan dit type hoofdpijn ten grondslag ligt. Hoe die spanning ontstaat en wat je eraan kunt doen, lees je in Nek- en schouderklachten door beeldschermwerk.

Ook spanning tussen de schouderbladen hangt hier vaak mee samen, omdat de houding van je bovenrug en schouders direct invloed heeft op de belasting van je nek. Meer hierover lees je in Pijn tussen de schouderbladen. En de gevolgen van langdurig zitten op je hele houding, inclusief nek en hoofd, staan beschreven in De gevolgen van lang zitten.

Wat kun je hiermee?

Wanneer hoofdpijn herhaaldelijk samenhangt met spanning in nek en schouders, helpt het om niet alleen naar de hoofdpijn zelf te kijken, maar naar het patroon van spanning dat eraan voorafgaat. Pijnstillers kunnen de hoofdpijn op het moment zelf verlichten, maar veranderen niets aan de spanning die hem steeds opnieuw veroorzaakt.

Komt deze hoofdpijn bij jou regelmatig terug, en herken je de spanning in nek en schouders die ermee samenhangt? Dan is het zinvol om dat patroon in kaart te laten brengen voordat de hoofdpijn weer terugkeert.