Waarom een afwijking op een scan niet altijd de oorzaak van je pijn is

Slijtage, een uitstulping van een tussenwervelschijf, kalk in een pees: de uitslag van een scan voelt vaak als een verklaring. Eindelijk een naam voor de pijn. Toch is dat niet altijd terecht. Veel afwijkingen die op een scan zichtbaar zijn, komen ook voor bij mensen die nooit klachten hebben gehad. Een bevinding op de foto is dan wel aanwezig, maar niet automatisch de bron van wat jij voelt.

Een afwijking is een bevinding, geen verklaring

Een scan toont wat er op dat moment in een structuur te zien is. Dat is waardevolle informatie, maar het is niet hetzelfde als een diagnose voor je klacht. Onderzoek bij grote groepen mensen zonder klachten laat keer op keer zien dat zaken als slijtage, kleine uitstulpingen of kalkafzettingen ook bij hen voorkomen, soms zelfs vaker dan verwacht. Dat betekent dat de aanwezigheid van zo’n bevinding op zichzelf niets zegt over of die bevinding ook jouw pijn veroorzaakt.

Waarom dit gebeurt: de pijnplek en de gevonden plek hoeven niet samen te vallen

Net zoals de plek waar je pijn voelt niet altijd de plek is waar het patroon begint, hoeft de plek waar een afwijking wordt gezien niet de plek te zijn die jouw klacht veroorzaakt. Waarom je pijnplek niet altijd de oorzaak is legt uit hoe het lichaam als geheel werkt en hoe spanning of beperkte beweging in het ene gebied klachten in een ander gebied kan geven.

Dat principe geldt ook voor scans. De scan toont een plek in het lichaam op een bepaald moment. Jouw klacht ontstaat vaak uit een breder patroon van spanning, houding en belasting, dat zich niet keurig laat vangen op de locatie van de afwijking.

Twee voorbeelden die dit duidelijk maken

Twee veelvoorkomende bevindingen illustreren dit goed. Slijtage op een röntgen- of MRI-foto wordt vaak gezien als verontrustend, terwijl het bij veel mensen een normaal verschijnsel is. Hoe dat precies zit, lees je in wat betekent slijtage op een scan?.

Iets vergelijkbaars geldt voor een hernia op een MRI. De term klinkt ernstig, maar de gradaties verschillen sterk en een hernia op de foto betekent niet automatisch dat dit de bron van je klachten is. Dat wordt uitgewerkt in wat betekent een hernia op een MRI?.

Wat dit betekent voor hoe je naar je uitslag kijkt

Een afwijking op een scan is geen reden om in paniek te raken, en ook geen reden om de pijn die je voelt te bagatelliseren. Het is één gegeven, naast andere gegevens: hoe je beweegt, waar spanning zit, wanneer de klacht ontstaat en wat hem verergert of vermindert.

Bij reMoove kijken we daarom altijd verder dan een scanverslag alleen. Een bewegingsonderzoek brengt in beeld wat een foto niet laat zien: hoe het lichaam functioneert en waar het patroon achter de klacht werkelijk zit. Een uitslag met een afwijking is een puzzelstuk. Het volledige beeld ontstaat pas wanneer dat puzzelstuk naast de rest wordt gelegd.

Herken je jouw klacht in dit artikel? De keuzehulp helpt je snel bepalen welke afspraak past bij jouw situatie. Zo plan je eenvoudig de juiste stap richting herstel.

Start de keuzehulp

Bij twijfel, hevige klachten, plotselinge uitval, krachtverlies, gevoelsstoornissen, koorts, pijn na een val of trauma, of klachten die snel verergeren: neem contact op met je huisarts of specialist.

Veelgestelde vragen

Soms is een afwijking wel degelijk relevant, bijvoorbeeld bij duidelijke neurologische uitval die past bij de locatie van de afwijking. In veel gevallen is een afwijking echter een bevinding naast andere informatie, en geen vaststaande verklaring. Het hangt af van hoe goed de bevinding past bij jouw klachtenpatroon.
Dat hangt af van het type afwijking en de context waarin het is gevonden. Bespreek de uitslag altijd met de aanvragend arts, die kan beoordelen of de bevinding aandacht nodig heeft. Een afwijking hoeft op zichzelf geen reden voor zorg te zijn.
Dat vraagt een ander soort onderzoek dan beeldvorming: een bewegingsonderzoek waarin gekeken wordt naar houding, spanning, mobiliteit en compensatiepatronen. Dat brengt in beeld wat een scan niet laat zien.

Gerelateerde artikelen